Top 3 # Xem Nhiều Nhất Xem Cách Nấu Bún Bò Huế Mới Nhất 2/2023 # Top Like | Ctc-vn.com

Cách Nấu Bún Bò Huế Đậm Hương Huế

Cách nấu bún bò Huế đậm hương Huế

Bún bò Huế có nhiều giá trị dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe dường như len lỏi khắp các con hẻm, lối xóm,…trên khắp các vùng miền trên cả nước và tạo nên đặc trưng riêng của món ăn này. Thế nhưng, ở nhiều nơi không còn giữ được nét hương vị truyền thống của bún bò Huế với những phá cách mới. Nhiều tín đồ ẩm thực luôn khát khao học được cách nấu bún bò Huế ngon nhất và mang đậm hương vị Huế ngay tại ngôi nhà của mình. Điều đó có quá khó khăn? Để có những tô bún bò Huế ngon đúng điệu cho cả nhà thưởng thức, người làm phải bỏ nhiều công sức và tỉ mỉ với các bước sau:

Cách thắng dầu màu cho món bún bò Huế:

Nguyên liệu: – Ớt bột Huế: 50 gr – Hành tím băm nhuyễn: 1 thìa – Dầu ăn: 50 ml Hướng dẫn cách làm: Đặt chảo chống dính lên bếp và đun dầu ăn thật nóng, sau đó tắt bếp, bỏ hành tím băm nhuyễn vào và dùng đũa đảo đều. Khi hành tím chuyển dàn sang màu kem thì bỏ ớt bột vào. Tới lúc chảo nguội thì lọc bỏ phần xác ớt bột ra để riêng. Tiêu chí: Để đánh giá quá trình thắng dầu màu có đúng chuẩn hay không người ta dựa vào màu của dầu. Dầu có màu đỏ tươi của ớt bột và hành tím băm nhuyễn, ớt không bị cháy là thành công!

 Xào ớt

Nguyên liệu: – Ớt sừng đỏ: 100 gr (băm nhuyễn) – Tỏi: 1 thìa băm nhuyễn – Sả: 5 củ băm nhuyễn – Thơm (dứa): 1 trái băm nhuyễn – Đường cát: 2 thìa – Muối ăn: 1 muỗng – Dầu phộng: 50 gr Hướng dẫn cách làm: Đun nóng dầu trong chảo chống dính, sau đó bỏ tỏi và sả băm nhuyễn vào phi cho thơm, vặn lửa hơi nhỏ. Tiếp đến bỏ trái thơm băm nhuyễn vào. Dùng đũa đảo đều tay khoảng 5 phút thì bỏ đường cát và muối ăn vào. Tiếp tục đảo đều và cho ớt sừng đỏ vào (tận dụng thêm phần xác ớt bột ở công đoạn thắng dầu màu). Đảo đều thêm khoảng 15 phút thì tắt bếp. Tiêu chí: Sau khi công đoạn xào ớt hoàn thành phải có được một hỗn hợp dầu ớt keo và dẻo.

Chuẩn bị rau sống và các loại ăn kèm

– Giá đỗ sống. – Bắp chuối bào – Rau thơm – Xà lách – Cải con – Rau muống bào sợi – Hành tây: Thái mỏng vào ngâm nước đá cho bớt hăng – Chanh, ớt – Nước mắm nguyên chất (nước mắm nhĩ)

Cách nấu bún bò Huế

Nguyên liệu: – Chân giò heo: 1 kg chân giò trước – Bò bắp (bắp hoa sẽ ngon hơn): 700 gr – Muối hột: 1 chén – Mắm ruốc Huế: 100 gr – Mía lau: 1 cây – Sả: 5 củ – Gừng già: 1 củ – Hành tím: 50 gr – Muối hầm: 50 gr – Tiêu xay: 2 thìa cà phê – Nước mắm ngon (nước mắm nhĩ): 1 chén – Bún tươi sợi to: 4 kg – Huyết (bò hoặc heo): 100 gr – Chả Huế 20 cái hoặc 250 gr chả lụa Sơ chế nguyên liệu: – Chân giò heo sau khi mua ngoài chợ hoặc siêu thị về phải cạo sạch lông và gỡ bỏ phần móng bên ngoài, sau đó rửa sạch. Cho chén muối hột vào một chiếc thau, nước đổ ngập chân giò heo, cho chân giò heo và phần thịt bò đã rửa sạch vào ngâm khoảng 1-2 tiếng đồng hồ. – Mía lau tóc sạch lớp vỏ bên ngoài, chặt thành từng khúc có chiều dài khoảng 3 đốt tay. Chẻ làm tư các khúc mia này rồi bỏ vào nồi đun với 3 lít nước trong khoảng 30 phút sau đó vớt mía ra. – Đun một lít nước lạnh trong một nồi riêng. Bỏ mắm ruốc vào khuấy đều. Khi nước sôi sẽ nổi rất nhiều bọt. Vớt hết bọt ra và chờ mùi trong nồi chuyển từ mùi mắm đậm đặc sang thơm mắm dịu thì tắt bếp. Nhấc nồi xuống, để nguội và lóng nước trong. – Củ sả rửa sạch, đập dập cho chẻ làm hai, sau đó bó lại với nhau bằng dây lạt. – Hành tím và gừng già để nguyên vỏ đem đi nướng lửa than cho cháy sém phần bỏ bên ngoài, sau đó lột vỏ và đập dập. – Huyết thái ra thành từng khúc lớn hơn ngón chân cái một tẹo. – Chả lụa cắt làm 2 rồi thái thành từng lát mỏng. (Với chả gói lá chuối thì chỉ cần lột vỏ là được) – Chân giò sau khi ngâm muối đem rửa lại nước lạnh nhiều lần cho sạch. Đem chặt ra thành từng khúc khoảng 1.5-2cm sao cho vừa miệng ăn. Hướng dẫn nấu: – Đặt nồi nước hầm mía lên bếp và đun sôi, thả miếng thịt bò vào. Nếu thấy ít nước thì có thể đun nước sôi trong ấm rồi rót vào. Khi nước bắt đầu sôi sẽ xuất hiện bọt. Dùng vá vớt hết bọt. – Khi phần thịt bò đã chín thì vớt ra đĩa. Sau khi thấy phần chân giò chín và hơi mềm thì vớt ra để tránh bị nhừ, không ngon. Cho 1 thìa muối, nước mắm vào và nêm nếm cho vừa ăn. Sau cùng, bỏ huyết và cho dầu ớt vào. Vặn nhỏ lửa lại để giữ nóng cho nồi nước bún bò Huế.

Những lưu ý khi nấu bún bò Huế

– Luôn luôn vớt bọt cho nước luôn được trong và bớt đậm mùi thịt. – Chân giò heo phải nhỏ sạch lông để đảm bảo thẩm mỹ và an toàn vệ sinh thực phẩm. – Thịt bò nên hầm trước cho mềm – Thịt giò heo nên đun tới khi hơi mềm rồi vớt ra để tránh bị rục.

Cách thưởng thức bún bò Huế

– Lấy một nồi nước đun cho sôi để trụng bún. Trụng bún bằng vợt sau đó bỏ ra tô. – Lấy thịt giò bỏ vào vợt trụng trong nồi nước bún, sau đó đổ ra tô, xếp thịt bò bắp và chả đã cắt lên. – Múc nước bún bò vào tô sao cho ngập phần bún và thịt. – Bỏ hành tây và rau thơm thái nhỏ lên trên, sau đó rắc tiêu. – Có thể trụng bắp chuối và rau muống để thưởng thức. – Một chút chua chua của chanh, chút cay cay của ớt và sa tế sẽ làm món ăn thêm hấp dẫn hơn. Thông thường người Huế hay cắn nguyên trái ớt để thưởng thức món bún bò.

Theo www.lamsonvt.vn

Bún Bò Huế: Bí Quyết Nấu Bún Bò Huế Ngon Đậm Đà Chuẩn Vị Huế

Để có một tô bún bò Huế ngon đúng chuẩn Huế thì phải trải qua rất nhiều công đoạn, từ nồi nước lèo cho đến nguyên liệu có trong . Và bạn có biết bún bò Huế đã được liệt kê vào một trong 50 món ăn ngon nhất trên toàn thế giới chưa? Có nhiều biến tấu của loại bún này, có thể kể đến như , bún bò cay… Cái hồn nói lên món ăn nổi tiếng này phải kể đến hương vị nước lèo vô cùng đặc trưng, ngon ngọt đậm đà. Vậy bạn đã biết bí quyết làm nồi nước lèo bún bò Huế chuẩn vị Huế chưa?

Bún bò Huế là món ăn nổi tiếng, là cái hồn của người Huế, và đặc biệt được khá nhiều du khách trên quốc tế ưa chuộng. Để làm nên một tô bún bò Huế có hơi cầu kì một chút nhưng chính cái sự cầu kỳ cùng kiên nhẫn đấy đã tạo nên một nồi chuẩn vị truyền thống người Huế.

Đầu tiên là lựa chọn thịt bò và chân giò tươi

Sơ chế thịt bò

Chân giò sau khi mua về thì cạo thật sạch lông, cắt hết móng đi và rửa sạch lại. Chặt chân giò thành những khoanh tròn vừa phải. Cho chân giò và xương bò vào nồi nước sôi luộc đến khi nước sôi trở lại thì chắt bỏ bớt. Sau đó rửa lại chân giò cùng xương bò cho sạch các bọt bẩn.

Còn về phần thịt bò sau khi mua về bạn rửa sạch và cắt lát mỏng vừa ăn. Bạn cũng nên lưu ý chọn thịt để làm bún bò Huế là thịt bắp bò , khi ăn sẽ ngon hơn nhờ phần gân kèm theo từng sới thịt săn chắc.

Làm nồi nước lèo bún bò Huế chuẩn vị Huế

Chân giò, xương bò cùng bắp bò cho vào cùng 1 nồi, thêm sả và hành tím đập dập, cho nước vào ninh khoảng một cho đến 2 giờ đồng hồ. Bắp bò cho món bún bò Huế thì không nên luộc nhừ quá sẽ mất đi chất, cũng đừng luộc non quá sẽ bị dai. Để kiểm tra xem bắp bò đã đủ độ mềm hay chưa sau 30 phút, lấy bắp bò ra riêng và tiếp tục ninh chân giò, xương bò.

Ninh nhỏ lửa rồi thêm hành tây cắt múi cau vào thêm thì nước lèo bún bò Huế sẽ thơm ngọt hơn và có đủ thời gian tiết chất ngọt trong xương. Bạn nên nhớ khi đang hầm xương muốn châm nước thêm tuyệt đối không cho nước lạnh vào, vì vậy thì nước xương không ra chất ngọt nữa, phải châm nước nóng vào.

Khi nước sôi cho một ít muối vào, để lửa cho nước sôi liu riu, bắt đầu vớt nước béo và bọt màu vàng. Nấu cho đến khi nồi nước lèo bún bò Huế cạn dần gần 1/3 lượng nước, đoạn này tuy hầm lâu nhưng làm cho nước sánh lại và không cần đến hộp bột nêm bún bò Huế có sẵn.

Một tô cho 3 muỗng mắm ruốc cho vào nhiều nước lạnh tí, khuấy đều, sau đó cho bã lắng xuống rồi vớt lấy phần nước trong của mắm ruốc này cho vào nồi. Nêm nếm nồi nước sao cho vừa ăn bằng nước mắm, đường, đường phèn và một ít bột ngọt.

Trước đó bạn phi thơm sả băm cùng với dầu ăn, chắt lấy phần dầu rồi đun nóng. Sau đó cho màu điều vào nồi nước lèo bún bò Huế để lấy màu.

Trình bày và dùng bún bò Huế

Có thể bạn chưa biết:

2 Cách Nấu Bún Bò Huế

Nguyên liệu: (6 tô to ) -500g xương lợn, chọn xương đuôi -1/3 cái đuôi bò (mua đuôi bò nấu phở bớt lại 1/3 cho nồi bún bò ) -1 cái móng giò, chặt khoanh tròn -1 cái bắp bò -200g giò sống + 150g thịt nạc vai xay = Mọc -300g thịt thăn bò thái mỏng ( bò tái , tùy thích ) -1 bó xả to, 1 củ hành tây, 10 củ hành hương, hành hoa, rau mùi -Gia vị: 3 viên gia vị Bún Bò Huế, hạt tiêu, đường, nước mắm, gia vị, mắm ruốc Chuẩn bị: – Xả cắt khúc dài 5-7cm, bóc vớt vỏ ngoài, đập hơi dập – Hành tươi lấy phần đầu trắng cắt khúc 5-7cm – 5 củ hành hương nướng cho thơm – Hành tây cắt khoanh tròn mỏng ngâm cùng ít đường, dấm, tương ớt – Hành hoa (phần lá xanh), mùi rửa sạch thái nhỏ Cách làm: 1. Xương đuôi, đuôi bò, móng giò rửa sạch cho vào nồi nước sôi cùng chút muối, đun sôi khoảng 5phút cho ra hết bọt bẩn rồi rửa lại thật sạch. Cho vào nồi cùng 5 củ hành hương và 1/2củ hành tây cho ra nước ngọt. 2. Bắp bò cho vào nồi áp suất cùng ít gia vị và gừng luộc chin. Nước luộc bò cho luôn vào nồi nước dung 3. Chuẩn bị 1 bát gia vị gồm; 3 viên gia vị Bún Bò Huế ( đã mài nhuyễn ), 5 thìa cà phê nước mắm, 5 thìa cà phê đường, tiêu, 5 củ hành hương cắt mỏng, trộn đều cho các gi vị quyện vào nhau. 4. Lấy 5 thìa mắm ruốc hòa tan cùng 1 chút nước nóng, để lắng. 5. Trộn giò sống, nạc vai xay nêm chút gia vị, tiêu, đường và hành tươi (phần đầu trắng ) cùng xả đã bằm nhuyễn. 6. Khi xuơng vừa mềm cho sả đập dập, hành tươi phần đầu trắng và bát gia vị vào nồi đun tiếp đến khi thơm mùi sả và hành. Cho mắm ruốc Huế đã pha vào, đun nhỏ lửa và nêm gia vị cho vừa ăn. Nồi nước dung có vị hơi ngọt, đậm đà và thơm mùi sả, ruốc. 7. Trước khi ăn lấy thìa xắn giò sống thả vào nồi nước dùng đang sôi làm mọc, đun vài phút là chín. 8. Khi ăn: Cho bún ra bát, xếp thịt bò thái mỏng, móng giò cắt khoanh, hành tây, hành lá mùi lên trên, vài viên mọc rồi chan nước. Ăn nóng.

-Chần qua nước sôi xương heo và hầm + gia vị giã nhuyễn: sả, tỏi, hành, tiêu, bột nêm, muối.

-Bò bắp bỏ chung vào xương hầm cho mềm cũng được. Khi chín thì vớt ra, xắt lát mỏng.

-Hòa vài thìa ruốc với nước đun sôi để nguội. Trước khi ăn, cho vào nồi nước hầm. nấu 5 phút cho thơm.

-Khử dầu+sả+tỏi giã nhuyễn để lại ít thơm bỏ ớt bột màu vào + thìa đường làm tương ớt.Bỏ ra chén, con lại tráng đổ vào nồi nước hầm cho có màu.

-Khử thêm màu hạt điều cho và nồi nước hầm.

-Rau sống: bắp chuối+rau quế trắng+kinh giới+tía tô+xà lách+giá đậu.

Trình bày: bỏ bún ra tô, sắp thịt bò bắp lên trên, chan nước và múc thêm vài miếng xương, rắc hành ngò lên trên. Chan thêm tương ớt, ăn kèm với rau sống.

Chuyện Khảo Về Huế: Bún Bò (Kỳ 2: Bún Bò Huế)

(Góp nhặt từ NetCoDo)

Ngoài cơm và khoai sắn, có thể nói rằng, bún nói chung là món ăn truyền thống được phổ biến rộng rãi nhất đối với người Việt Nam ở trong nước cũng như khắp năm châu. Các loại bún truyền thống miền Bắc thì có bún riêu, bún thang, bún mộc, bún ốc… Bún từ Đàng Ngoài đã theo bước chân Nam tiến đi vào Đàng Trong, rồi chọn đất Thuận Hóa làm nơi nghỉ bước và đâm chồi nẩy lộc thành bún Huế. Bún Huế gồm nhiều loại, mỗi loại có một lịch sử và tính chất độc đáo khác nhau: Bún nước mắm, bún mắm nêm, bún giấm nuốc, bún riêu, bún xáo, bún măng, bún thịt nướng, bún chả tôm, bún bò, bún giò… và bún bò giò heo. Bún bò Huế, tức là bún bò giò heo được ưa chuộng và phổ biến nhất.

Bún thịt nướng. (Ảnh: VNE)

Theo thời gian và không gian, bún bò Huế có lúc và có nơi chỉ còn là một cái tên nhưng phẩm chất, đặc tính, mùi vị… đã hoàn toàn biến đổi. Nhiều người vẫn tẩn mẩn tự hỏi, không biết tô bún bò Huế thời vua Gia Long lên ngôi năm 1802 và tô bún thời vua Bảo Đại thoái trào năm 1954 có gì khác nhau trong cung đình và ngoài phố chợ. Có điều rõ ràng là khách ăn bún Huế sẽ cảm thấy tô bún An Hoà khác hẳn tô bún An Cựu, nơi nầy có thêm lát chả, nơi kia có thêm miếng huyết, nơi nọ có chút rau thơm và chuối cây xắt mỏng lơ thơ. Càng đi xa, tô bún ở Đà Nẵng không giống tô bún Sài Gòn; tô bún Huế Ca-li khác xa tô bún Huế Texas.

Trước 1975, tôi có một người ông bà con, quê ở làng Lương Quán, Nguyệt Biều. Mọi người kêu ông là “Ôn Tứ”, có lẽ vì ông làm quan tứ phẩm của triều đình. Cứ một năm vài ba lần, ông sai tôi chở qua cung An Định để vấn an “Đức Từ”, đó là bà Từ Cung, thân mẫu của cựu hoàng Bảo Đại. “Ôn Tứ” tuổi trên 70 mà vẫn còn đẹp lão như một tiên ông với da dẻ hồng hào và tóc trắng như mây, nhưng hễ cứ mỗi lần tôi khen ông là ông lại nói với giọng nửa như tự hào, nửa như ân năn:

– Ôn sống thọ đây là tại trời đày vì tội phạm thượng, dám ăn đồ ăn của vua!

Ai cũng biết thuở trước, ông là người hầu cận thân tín của vua Bảo Đại từ Việt Nam qua đến Pháp. Tôi nghe lạ, hỏi ông, ông giải thích:

– Ngài Ngự làm vua, nhưng là người Tây học. Ngài xử sự công bằng và lịch sự với tất cả mọi người. Hồi còn ở trong Đại Nội, thường có các cận thần hay hoàng thân quốc thích nấu đủ món sơn hào hải vị dâng lên Ngài ăn khuya. Ngài nhận, nhưng sau đó sợ bị mập nên Ngài cứ đưa hết cho ôn ăn. Con coi, ôn ăn hoài cao lương mỹ vị của hoàng đế, “tội to” như rứa mà Trời không phạt răng được!

Trong những lần ngồi đợi ông vấn an đức Từ Cung, trong cái mát lạnh thâm u của cung An Định, tôi có dịp nghe các cuộc mạn đàm của giới thân cận cung đình về các món ăn Huế mà giới quý tộc quan tâm. Bún bò Huế vẫn thường được nhắc đến nhiều nhất. Đặc biệt là cuộc thi nấu các thức ăn đem ra đấu xảo tại chợ Tết Gia Lạc có từ thời Minh Mạng, do Định Viễn Công Nguyễn Phước Bình, con thứ tư của vua Gia Long lập ra. Chợ Gia Lạc nằm giữa chợ Mai và chợ Nam Phổ ngày nay và cũng là vùng đất có Tùng Thiện Vương và Tuy LýVương, hai vị hoàng thân nghệ sĩ đã vang bóng một thời. Lúc đầu chợ chỉ mở ra cho các người trong thân nhân phủ đệ, sau thấy đông vui hấp dẫn, dân thường trong vùng lân cận như Dương Nổ, Nam Phổ, Thế Lại, Ngọc Anh… tìm đến và cũng được các ông hoàng bà chúa cho vào tham gia buôn bán và tổ chức các trò chơi. Hàng năm đến ngày 23 tháng Chạp, chợ Mai đông buổi sáng và chợ Nam Phổ đông buổi chiều để nhường chỗ cho chợ Gia Lạc tưng bừng vui hội Tết. Đông vui và nhộn nhịp nhất là trong ba ngày mồng một, mồng hai và mồng ba Tết Nguyên Đán. Đây là phiên chợ của hàng con vua cháu chúa, nhưng đồng thời cũng mở rộng ra cho bàng dân thiên hạ đến vui Xuân. Theo tương truyền, trong một năm, món bún bò giò heo của Mệ Lựu đã chiếm giải nhất và được phê là “Thập toàn. Ngũ đắc”. Thập toàn là mười diều hoàn thiện của một món ăn ngon, đại khái như: ngọt ngào, thơm tho, đậm đà, bổ dưỡng, tinh khiết, bắt mắt, khéo chọn, khéo tay, khéo nấu, khéo bày, bún bò Huế còn được đánh giá cao là vì tính chất bình dân và phổ thông trong bá tính: Mọi người ai cũng biết được, ai cũng ăn được, ai cũng nấu được, ai cũng tìm được vật liệu ngay tại địa phương, ai cũng có thể có dịp mua được (ngũ đắc). Phải chăng vì bún bò giò heo cũng mang tính truyền thống dân gian như bánh chưng, bánh dày thuở trước.

Nếu gặp một người Huế nào đó ở vào lứa tuổi trung niên hoặc già hơn mà hỏi thăm thế nào mới thật là bún bò Huế và bún bò nơi mô ở Huế là ngon nhất, chắc chắn sẽ có hơn chín mươi phần trăm trả lời là, “bún bò Mụ Rớt”.

“Bún bò Mụ Rớt có nêm sâm nhung quế phụ vô hay răng mà ngon dữ rứa?”. Một lần nào đó đã có người tò mò lên tiếng. Rồi cũng có người đáp lại, “Có chi mô, mụ Rớt cũng ra chợ Đông Ba mua rau, mua thịt như mình nhưng mụ nấu ngon vì có hoa tay”. Hoa tay? Hoa tay của ông đồ Vũ Đình Liên là để thảo những nét chữ như rồng bay, phượng múa, nhưng hoa tay của mụ Rớt là để nấu những tô bún bò thanh nhã, ngọt ngào “ăn ngậm mà nghe”.

Chừ ri hỉ…!

Cứ tưởng tượng mình đang ở Huế.

Khách vô tiệm tự nhiên và lặng lẽ như ghé lại bến đò. Cứ tìm bàn nào trống, ngồi xuống trên chiếc ghế đẩu không có chỗ dựa lưng, ngó một loáng bâng quơ người quen và người lạ, sẽ có người hỏi:

– Mấy o, mấy cậu thời bún chi?

Khách chỉ có lựa chọn giữa bún khô và bún nước:

– Dạ, cho mấy tô bún nước.

Lát sau, mấy tô bún bò giò heo bốc khói, mùi thơm tỏa ra dìu dịu, được bưng ra đặt trên bàn. Bún được nấu nướng từ sau bức tường của dãy nhà ngang trông vào có vẻ phòng the hơn là bếp núc.

Bún bò Huế. (Nguồn: Internet)

Tô bún bò Huế mới thoạt nhìn, có vẻ đạm bạc và thanh lịch như chiếc áo dài phin trắng nõn nà. Tô bún chỉ lớn hơn bàn tay búp măng xoè ra một tí. Nước bún trong để lộ những tép bún trắng nằm sóng soãi vươn lên miệng tô. Nước bún không mỡ màng, không bị vẩn đục vì gia vị. Vài loáng ớt màu đỏ nhạt, quyện với dầu sả nổi đốm sao trên mặt tô không che được miếng giò heo búp, mỏng bằng hai phần lóng tay. Miếng giò heo trắng ngả màu vàng với lớp da mỏng, ôm khoanh thịt nạc và mảnh xương tròn ở giữa như nhụy hoa nằm bắt mắt và mời gọi, nửa chìm nửa hở trong tô bún. Che mái cho tô bún là ba bốn lát thịt bò bắp xắt mỏng, những lát bò bắp với thớ thịt chắc nịch nâu đỏ và những đường vân vàng nhạt của nạm, gầu, gân, sách.

Trên bàn đã có sẵn đũa tre, muỗng sành, nước mắm, ớt tương và rau hành chanh múi. Một dĩa nhỏ hành củ trắng phau và hành lá, rau thơm xanh mưót điểm thêm ngò ta xắt mỏng để rắc lên mặt tô bún cho thêm nồng nàn hương vị. Rau hành của bún không phải là rau sống cuả phở, rau chỉ đóng vai trò “nước hoa” cho tô bún. Trên một góc dĩa là ớt tươi xắt lát. Cái cay của ướt tươi là đậm đà, mọng nước, đủ sức khống chế những cao thủ ớt đã nếm đủ vị giang hồ mà vẫn còn thấy nhạt. Cạnh đó là dĩa ớt tương nhỏ xíu màu huyết dụ; ớt tương của bún bò Mụ Rớt cũng được liệt vào hàng “gia vị bún bò bắc đẩu”, nhìn thì có cái vẻ mềm như nhung với màu đỏ sẫm, điểm những hột ớt vàng hoe nhưng nếm vào mới biết thế nào là cái “hiền” của Huế. Gắp một tí ớt tương đầu múi đũa bỏ vào tô là ớt từ từ bung ra như nhụy hoa trên mặt nước bún. Hoa hồng thường có gai, nên nhụy hoa bún cũng làm cho biết bao người cay giọt ngắn, giọt dài!

Cung cách nêm tô bún trước khi ăn cũng thể hiện phần nào phong thái của người ăn. Vẻ e dè chờ đợi của khách mới, dáng khoan thai của giới nhàn du, sự xông xáo của người đói bụng, cách lịch lãm của kẻ từng quen… là những biểu hiện thường tình trước tô bún.

Khi đã nêm xong, húp một muỗng nước bún khai vị để cảm nhận được cái chất ngọt thanh pha đủ mùi gia vị. Mùi sả, mùi ruốc, mùi xương hầm, mùi thịt luộc, mùi chanh, mùi rau, mùi tiêu hành nước mắm… đã biến chất, đã quyện vào nhau tạo thành mùi bún bò có sức hấp dẫn lạ lùng riêng của nó. Miếng giò heo thanh nhã trong tô bún với lớp da mỏng có bìa da úp quanh miếng thịt nạc như đài hoa chưa nở nên thường gọi là giò “búp”. Cắn miếng giò, những sợi thịt trắng vừa béo, vừa ngọt vẫn còn thơm mùi thịt tươi mới chín nhẹ nhàng bốc hơi trên hai cánh mũi. Gắp lát thịt bò bắp. Lát thịt bò mỏng với những đường gân, sứa thịt và viền mỡ dòn tan giữa hai kẻ răng và vị ngọt béo miên man trên đầu lưỡi. Tô bún bò Huế vơi dần nửa như thách thức, nửa như mời gọi khách rằng, chưa cạn hết tô chưa gác đũa.

Tô bún bò Mụ Rớt được xem là đặc trưng cho tô bún Huế là vì nó mang những nét thanh đạm và đơn giản. Có thể nói cái thanh của bún Huế ví như những nét đan thanh của tà áo trắng, tà áo dài mỏng manh cửa đóng then gài ngỡ như là tử cấm thành của phái đẹp thần kinh, nhưng lại kín đáo phô bày trọn vẹn những nét đẹp trên thân thể của người mặc. Người mặc áo Kimono của Nhật chỉ cần một khuôn mặt đẹp, nhưng người mặc áo dài Việt Nam khó mà che dấu được những nét mỹ miều hay thô thiển của thân hình. Cũng tương tự như vậy, một tay nấu bún “hạng lông” có thể nấu một tô bún thập cẩm với tấp nập thịt thà rau cải rềnh rang như chiếc áo Kimono, nhưng lại khó có thể nấu một tô “bún-bò-áo-trắng” kiểu Huế thoạt nhìn tưởng như là quá đơn giản mà ẩn dấu lắm công phu.

Linh hồn của tô bún bò Huế là nước bún. Nước bún là nước được hầm từ xương heo, xương bò, gà tươi, và có khi là cây, củ… Phần khó nhất trong việc nấu nước bún là giữ cho nước trong, ngọt thanh, không mỡ màng, không lềnh bềnh gia vị. Những “trường phái” bún bò khác nhau ở Huế thường dấu bí quyết nấu nước bún vừa trong vừa ngọt, nhưng tất cả đều có điểm cơ bản khá giống nhau là cách chọn xương hầm, cách luộc tái rồi đổ nước đầu tiên, cách vớt và lọai bỏ bọt thải đúng lúc, đúng điệu, thường là yếu tố quyết định trình độ cao thấp của “tay nghề”.

Bún sợi thật sự là bún tươi, trắng ngà, có độ dẻo và độ lớn vừa phải.

Thịt heo trong tô bún chỉ đơn giản một lát giò có đủ da, đủ nạc và xương. Giò luộc vừa chín, không quá lửa làm cong queo, mềm nhũn, thoang thoảng gia vị vừa ăn; thơm nhưng không mất mùi thịt heo nguyên thủy.

Thịt bò trong tô bún là bò bắp luộc vừa chín, xắt lát mỏng, xào nhẹ lại với đồ màu và tránh tình trạng quá lửa làm “bò teo, heo nở”.

Gia vị chủ lực của bún bò Huế là sả, ruốc và ớt, nước mắm. Tinh dầu của cây sả có mùi thơm rất nồng, đủ mạnh để làm trung hòa mùi ruốc và giúp cho mùi thịt trộn tiêu hành nước mắm trở nên dịu và ngào ngạt hơn. Dầu sả nhẹ hơn dầu mỡ nên làm cho nước bún nổi sao óng ánh, tránh được những váng mỡ nặng nề làm cho người ăn ái ngại. Một cây sả tươi cần chọn đoạn giữa vừa thơm, vừa phong phú tinh dầu. Đừng quên sả gốc nồng và chát, sả ngọn ít thơm và dễ làm cho nước bún nhiễm màu xanh của lá.

Trong nồi bún, nếu sả quyết định cho hương thì ruốc quyết định cho vị. Ruốc phải đánh loãng và thải hết chất bã. Ruốc nêm lúc nước còn lạnh để khỏi nặng mùi. Ruốc nêm đúng phân lượng sẽ làm cho nước bún có vị ngọt đậm đà và mùi thơm phảng phất chất mắm muối quen thuộc của đồ ăn Việt Nam. Ruốc nêm thiếu, nước bún sẽ “ỏn”, nghĩa là lạt lẽo, kém vị, thiếu mùi như nước ốc. Ruốc nêm thừa, nước bún sẽ “hăng”, nghĩa là mùi vị nặng nề, không tỏa ngát quanh tô bún mà có vẻ như chìm lỉm trong nồi nước bún.

Bên cạnh kỹ thuật và kinh nghiệm của người nấu, chất liệu cũng đóng một vai trò quan trọng cho hương vị của tô bún Huế. Chẳng hạn như thịt heo nấu bún Huế thường lấy từ thịt heo cỏ. Đó là giống heo nhỏ nuôi bằng rau, chuối nấu với cám gạo cốt để vừa lấy phân, vừa lấy thịt. Heo càng lớn càng dài ra và thịt rắn lại chứ không phát triển “sồ sề” như giống heo mẹo nuôi trong kỹ nghệ lấy thịt sau nầy. Giò heo do đó vừa chắc, vừa thơm, vừa ít mỡ. Giò heo lý tưởng cho tô bún là giò sau: “Nấu giò sau, cho nhau giò trước”.

Ngoài ra, rau hành, gia vị… thường được các bà Huế nêm theo kiểu “luyện công” nên mọi thứ đều được tính toán chi li vừa đủ phân lượng cần thiết. Có dịp nhìn một bà Mỹ vào bếp với dáng kích động như muốn nhảy “Disco” với soong chảo, một bà Nam nếm đồ ăn trên lò, miệng chưa tắt nụ cười vui sau câu cải lương mùi mẫn… mới thấy được hình ảnh tay cầm đũa, mắt đăm đăm, môi chút chíp nêm đi nếm lại như đang “truyền tâm ấn” của một bà Huế trước nồi bún đang sôi là “thục nữ thần kinh”. Chính yếu tố địa phương, hoàn cảnh và tâm lý đã làm cho tô bún bò Huế trở thành ngon và độc đáo hơn vì nó được chuẩn bị, phục vụ và thưởng thức trong mức độ vừa đủ về lượng cũng như về phẩm.

Tô bún bò Huế ở quán Hương Ngự (Sài Gòn) đã không còn nhiều “chất Huế”. (Ảnh: SGAT)

Sự dễ dãi về hoàn cảnh sinh hoạt và phong phú về điều kiện vật chất có vẻ như có một tác dụng nghịch chiều cho tiến trình tạo nên cái vẻ thanh nhã truyền thống của tô bún bò Huế. Bún bò Huế càng tiến về Nam càng được thêm thắt như tà áo trắng biến thành áo gấm với phượng vẽ rồng thêu. Bún Huế chỉ cần vượt đèo Hải Vân vào Đà Nẵng là đã đổi khác: Tô lớn hơn, mỡ màng và thịt, gân, rau hành nhiều hơn. Bún Huế tiến vào Sài Gòn thành tô “phở bún” xe lửa tàu bay với nước béo, rau sống, giá sống, thịt chả ê hề. Chính bún bò Mụ Rớt Huế vào Nam cũng đã chuyển mình thành “bún bò Mụ Rớt Nam Bộ”. Bún bò Huế càng được chiếu cố rộng rãi chừng nào, sự “sáng tạo” và biến thể càng nẩy mầm trăm hoa dua nở chừng đó. Đến nỗi, một người thích “khảo” về các món ăn miền Trung gần đây như ông Đinh Miên đã phải lên tiếng “xóa óa” khi nhắc về bún bò Huế tại Mỹ trong bài “Cơm Việt, Quê Người”: “Đi đâu cũng nghe bún bò Huế chính gốc mà không biết gốc gì, nên gốc gì cũng đặng!” (Việt IX – 95). Ông Đinh Miên thuộc về trường phái “chịu chơi” khi luận về bún Huế. Ông cởi mở đón nhận sự chuyển mình của tô bún với vẻ cười cợt hồn nhiên như người đã biết là không thể tắm hai lần trên cùng một dòng sông. Cũng có người muốn “ngồi lại bên cầu thương dĩ vãng” lên tiếng cho rằng, tại sao những món ăn truyền thống của thế giới như Pizza của Ý, Kabob của Ba Tư, Taco của Mễ, Kentucky Chicken Fried của Mỹ, Mì Triều Châu của Tàu… đi đâu cũng nghe cùng một hương vị, mà Bún Bò Huế lại có người nấu Sở kẻ nêm Tần như vậy, sợ một ngày kia “mất giống” tìm đâu!? Có lẽ không ai trả lời được câu hỏi đó vì món ăn là một phần của văn hóa mà gốc của văn hóa là con người. Khi đất nước và con người còn đó thì ngại gì tô bún đổi thay.